کزاز الکترونیک

طراحی وساخت مدارات ساده تا پیشرفته الکترونیک ومعرفی قطعات

رله چیست نوع وکارآن
ساعت ۱۱:٢۱ ‎ق.ظ روز شنبه ۳٠ فروردین ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

کنترل و ابزاردقیق - رله چیست؟


رله
 
 
سیم پیچ که دارای ھسته آھنی است، جریان الکتریکی عبور کند، ھسته سیم پیچ آھنربا می شود. از این خاصیت برای قطع و وصل مدارھا استفاده می شود. جزئی که این عمل را انجامرله نامیده می شود. بطور کلی رله ھا به دو دسته تقسیم م یشوند:

رله ضربه ای

 

رله ضربه ای تشکیل شده است از یک بوبین با ھسته آھنی که یک اھرم در بالای آن قرار دارد

. وقتی ولتاژ به بوبین وصل م یشود، اھرم به طرف ھسته کشیده م یشود. در انتھای اھرم یک زائده

1

دور دوران م یکند. در زیر این چرخ دنده کنتاکتی وجود دارد که با چرخش چرخ دنده قطع و وصل می شود. طریقه قطع و وصل به این / پلاستیکی وجود دارد. در مقابل این زائده یک چرخ دنده به اندازه 8

ترتیب است که روی محور چرخ دنده یک مکعب وجود دارد که ھنگام دوران ، در یک مرحله سطح صاف مکعب و در مرحله بعد راس مشترک بین دو سطح جانبی مکعب روی کنتاکت قرار می گیرد و به این

 

ترتیب مدار را قطع و وصل می کند

.

طرز اتصال یک رله ضربه ای بسیار ساده است

 

ترمینالھای خروجی رله سه عدد است

. معمولا این رله ھا با ولتاژ 220 ولت کار می کنند. غالبا در داخل رله یک طرف بوبین به یک طرف کنتاکت اتصال داده شده است که در این حالت تعداد. برای اتصال رله ضربه ای به مدار از شستی استارت استفاده می کنند. مقدار جریان مجاز کنتاکتھای داخلی رله بوسیله کارخانه سازنده روی آن نوشته می شود.

ھمچنین نقشه اختصاری اتصال رله نیز روی آن ترسیم م یشود

 

کارخانه داده شده است، ترسیم کنید

. اگر شما با علائم اختصاری نقشه آشنایی داشته باشید، به آسانی می توانید نقشه حقیقی رله را از روی نقشه اختصاری آن که بوسیله.

رله زمانی

 

رله ھای زمانی در انوا

 

می کردند

 

مواردی از نوعی رله زمانی استفاده می شود که به آن

ع مختلف و با ساختمانھای گوناگونی ساخته م یشوند. در گذشته برای این که تعدادی لامپ را از چند نقطه خاموش و روشن کنند، از کلید تبدیل به ھمراه کلید صلیبی استفاده(مثلا در راھروھای طویل و دارای خروج یھای متعدد و یا در راه پله ھای ساختمانھای چندین طبقه)، اما امروزه کلید صلیبی کمتر شاخته می شود و در بازار موجود نیست و به جای آن در چنینرله راه پله می گویند.

در مدار روشنایی راه پله با رله زمانی ، با فشار به یک شستی که جای کلید بکار گرفته شده است، رله شرو

 

می گردند

 

از شب که رفت آمد زیاد است، استفاده می شود و حالت روشن زمانی برای اوقاتی از شب که رفت آمد کم است، در ن

ع به کار کرده و لامپھای راه پله روشن می شوند و پس از گذشت زمان معینی خاموش. بر روی رله ھای راه پله معمولا دکمه ای وجود دارد که سه حالت خاموش ، روشن دائم و روشن زمانی توسط آن انتخاب می شود. حالت خاموش برای روز است، حالت روشن دائم برای مواقعیظر گرفته شده است.

رله در حالت روشن ، زمان معینی که روی آن تن

 

برسد

 

کنتاکتھای بسته آن باز می شود

ظیم شده است، لامپھا را روشن نگه می دارد. معمولا زمان تنظیمی به گونه ای است که فرد پس از ورود به راه پله بتواند در روشنایی لامپھا به در منزل. رله ھای زمانی در دو نوع ساده و تاخیری ھستند. معمولا ھر رله دارای کنتاکتھایی است که در شرایط عادی (تحریک نشده) باز یا بسته اند. زمانی که رله عمل می کند، کنتاکتھای باز آن بسته و. به این ترتیب می توان با استفاده از این کنتاکتھا مداری را قطع یا وصل کرد.

ھنگامی که یک رله زمانی ساده را تحریک م یکنیم، این رله پس از گ

 

حالت باقی می ماند

ذشت زمان تنظیم شده روی آن ، تغییر حالت داده و عمل قطع و وصل را انجام می دھد و تا زمانی که تحریک رله را قطع نکنیم، در این. با قطع تحریک ، رله به حالت اول برمی گردد. رله تاخیری به این صورت عمل م یکند که وقتی آن را تحریک می کنیم، بلافاصله کنتاکتھای رله تغییر حالت داده و مدار را وصل می کنند.

پس با گ

 

ذشت زمان تنظیم شده ، مجددا رله به حالت اول خود برمی گردد. به این ترتیب معلوم می شود که رله ھای راه پله از نوع تاخیری ھستند
 
 
 

 

رله نوعی کلید الکتریکی سریع یا بی‌درنگ است که با هدایت یک مدار الکتریکی دیگر باز و بسته می‌شود. روش کنترل باز و بسته شدن این کلید الکتریکی به صورتهای مختلف مکانیکی، حرارتی، مغناطیسی، الکترو استاتیک و... می‌باشد. رله را ژوزف هانری در سال ۱۸۳۵ میلادی اختراع کرد.

 

از آنجا که رله می‌تواند جریانی قوی‌تر از جریان ورودی را هدایت کند، به معنی وسیع‌تر می‌توان آن را نوعی تقویت کننده نیز دانست.

 

در گذشته رله‌ها معمولاً با سیم‌پیچ ساخته می‌شد و از جریان برق برای تولید میدان مغناطیسی و باز و بسته کردن مدار سود می‌برد. امروزه بسیاری از رله‌ها به صورت حالت جامد ساخته می‌شوند و اجزای متحرک ندارند.

 

 

انواع رله‌های قدرت

یک رله مینیاتوری

رله سنجشی

در رله‌های سنجشیِ دقت و حساسیت معینی تعریف می‌شود تا در موقع تغییر کردن یک کمیت الکتریکی و یا یک کمیت فیزیکی دیگری شروع به کار کند. چنین رله‌ای برای مقدار معینی از یک کمیت مشخص تنظیم می‌شود و اگر آن کمیت از مقدار تعیین و تنظیم شده کمتر و یا بیشتر باشد رله آن تغییرات را می‌سنجد. رله سنجشی دو نوع دارد: ساده و مرکب.

رله سنجشی ساده اغلب دارای یک سیم پیچی تحریک شونده می‌باشد که در اثر تغییر جریان و یا ولتاژ تحریک و موجب وصل شدن کنتاکتی می‌شود؛ مانند رله حرارتی و رله جریان زیاد و رله فشار کم.

همچنین رله سنجشی مرکب دارای دو سیم پیچی تحریک شونده‌است که همانند رله‌ای که نسبت ولتاژ و جریان را می‌سنجد (رله سنجش مقاومت ظاهری)، آن قسمت از شبکه را که اتصالی شده‌است از مدار جدا می‌کند، مانند رله دیستانس.

رله زمانی

رله زمانی به تنهایی برای حفاظت تأسیسات الکتریکی کاربرد ندارد، بلکه همراه با رله سنجشی برای حفاظت شبکه الکتریکی استفاده می‌گردد. زمان استعمال رلهٔ زمانی در مواقعی است که تأخیری عمدی در عمل کلیدزنی (قطع و وصل با فرکانس بسیار پایین) در شبکه مورد نظر باشد.

رله جهت یاب

از رله جهت یاب، برای کنترل و سنجش جهت توان و نیرو در شبکه الکتریکی و یا قسمتی از شبکه جریان متناوب استفاده می‌شود. این رله از آن جهت نقش تعیین کننده‌ای در شبکه دارد که تعیین جهت نیرو برای حفاظت محلی و سلکتیو در اغلب شبکه‌ها کاملاً ضروری و لازم است. به کمک رله جهت یاب می‌توان فقط آن قسمت از شبکه که خسارت دیده و معیوب شده را از مدار خارج کرد. حتی می‌توان از این رله جهت حفاظت ژنراتور و توربین در موقع برگشت توان نیز استفاده نمود [نیازمند منبع].

رله حالت جامد SSR

یک رله SSRرله

رله حالت جامد (به انگلیسی:Solid State Relay) یک قطعه الکترونیکی است که همانند رله‌های مکانیکی عمل می‌کند. ولی در این قطعه هیچ قسمت متحرکی وجود ندارد. در نتیجه باعث افزایش عمر قطعه شده است. در مداراتی که تعداد دفعات کلید زدن زیاد می‌باشد کاربرد دارد. از ویژگی‌های آن می‌توان به ابعاد کوچکتر این قطعه نسبت به رله‌های مکانیکی اشاره کرد. در این نوع رله‌ها یک ولتاژ حداقلی باید اعمال شود تا کلید زدن انجام شود لذا با یک رله ۲۵۰ ولتی نمی‌توانید برق ۱۲ ولت را کلید بزنید بر خلاف رله‌های معمولی است.

 


رله چیست؟

رله چیست؟




رله سنجشی

در رله‌های سنجشیِ دقت و حساسیت معینی تعریف می‌شود تا در موقع تغییر کردن یک کمیت الکتریکی و یا ‏یک کمیت فیزیکی دیگری شروع به کار کند. چنین رله‌ای برای مقدار معینی از یک ‏کمیت مشخص تنظیم می‌شود و اگر آن کمیت از مقدار تعیین و تنظیم شده کمتر و یا ‏بیشتر باشد رله آن تغییرات را می‌سنجد. رله سنجشی دو نوع دارد: ساده و مرکب.
رله سنجشی ساده اغلب دارای یک سیم پیچی تحریک شونده می‌باشد که در اثر ‏تغییر جریان و یا ولتاژ تحریک و موجب وصل شدن کنتاکتی می‌شود؛ مانند رله حرارتی و رله ‏جریان زیاد و رله فشار کم.
همچنین رله سنجشی مرکب دارای دو سیم پیچی تحریک شونده‌است که همانند رله‌ای که نسبت ولتاژ و جریان را می‌سنجد (رله سنجش مقاومت ظاهری)، آن قسمت از شبکه را که اتصالی شده‌است از مدار جدا می‌کند، مانند رله دیستانس.

رله زمانی

رله زمانی به تنهایی برای حفاظت تأسیسات الکتریکی کاربرد ندارد، بلکه همراه با رله ‏سنجشی برای حفاظت شبکه الکتریکی استفاده می‌گردد. زمان استعمال رلهٔ زمانی در مواقعی است که تأخیری عمدی در عمل کلیدزنی در شبکه مورد نظر باشد.
از رله جهت یاب، برای کنترل و سنجش جهت توان و نیرو در شبکه الکتریکی و یا قسمتی از شبکه ‏جریان متناوب استفاده می‌شود. این رله از آن جهت نقش تعیین کننده‌ای در شبکه دارد که تعیین جهت نیرو برای حفاظت محلی و ‏سلکتیو در اغلب شبکه‌ها کاملاً ضروری و لازم است. به کمک رله جهت یاب می‌توان فقط ‏آن قسمت از شبکه که خسارت دیده و معیوب شده را از مدار خارج کرد. حتی می‌توان از این ‏رله جهت حفاظت ژنراتور و توربین در موقع برگشت توان نیز استفاده نمود.
رله یک سوئیچ الکترونیکی که تحت کنترل سایر مدارات الکترونیکی باز و بسته می شود. در اصل سوئیچ با یک آهنربای مغناطیسی برای باز و بسته کردن یک یا چند اتصال عمل می کند. این وسیله توسط "جوزف هنری" (JosephHenry) در سال 1835 اختراع شد. چون رله می تواند مدار خروجی پر قدرتی را نسبت به مدار ورودی کنترل کند می توان آنرا به عنوان نوعی تقویت کننده در نظر گرفت.
وقتی جریان از سیم پیچ عبور می کند، میدان مغناطیسی حاصله یک میله فلزی را که به طور مکانیکی به یک اتصال متصل شده است، را جذب می کند. این حرکت موجب اتصال یا قطع یک اتصال با یک اتصال ثابت می شود. وقتی جریان قطع می شود، میله فلزی با نیروی تقریبی نصف قدرت میدان مغناطیسی به محل اولیه خود بر می گردد. معمولا این نیرو توسط یک فنر (spring) تامین می شود، البته از نیروی گرانش (gravity) نیز در موتورهای استارتر صنعتی ممکن است استفاده شود. اغلب رله ها برای عملیات سریع ساخته می شوند. در کاربردهای ولتاژ پائین، کاهش نویز دارای اولویت بیشتری است و در کاردهای ولتاژ بالا کاهش قوس الکتریکی اولویت بیشتری دارد.
اگر انرژی سیم پیچ توسط DC تامین شود، خیلی اوقات یک دیود به دوسر سیم پیچ متصل می شود تا انرژی حاصل از میدان مغناطیسی را به هنگام قطع مصرف و یا به عبارتی پراکنده کند، که می تواند یک ضربه ولتاژ باشد و به سایر قسمتهای مدار ضربه بزند. اگر سیم پیچ برای کار با AC طراحی شده باشد، یک حلقه مسی در انتهای سیم پیچ، تابیده می شود. این حلقه(shading ring) یک جریان غیر هم فاز تولید می کند که کشش میله فلزی را در سیکلهای AC افزایش می دهد. یعنی هنگامی که جریان AC مقدار مینیمم خود را دارد این سیم با یک اختلاف فاز نسبت به آن دارای مقداری جریان است که می تواند میله را به سمت سیم پیچ نگه دارد و در غیر این صورت میله در هر سیکل از سیم پیچ جدا و دوباره متصل می شود و موجب ضربه زدن به سایر قسمتهای مدار می شود.
به تشابه با عملیات کارکرد رله مغناطیسی، خواهید دید که در رله های حالت جامد از تریستور یا سایر سوئیچهای حالت جامد استفاده می شود. برای رسیدن به ایزولاسیون الکتریکی از(light-emittingdiode) یعنی LED با یک ترانزیستور نوری استفاده می شود.

انواع رله

Latching relay

این رله دو حالته(bistable) است. بعضی مواقع آنها را "Keep Relay" نیز می نامند. وقتی جریان قطع می شود، رله در حالت قبلی خود باقی می ماند. این عملیات توسط یک سیم پیچی استوانه ای، یک ضامن و بادامک و یا در حالت دیگر با دو سیم پیچ متقابل با یک فنر یا یک آهنربای دائمی و در حالتی دیگر توسط یک هسته با پسماند مغناطیسی (remnant core) برای نگه داشتن میله فلزی در جای خود هنگامیکه جریان قطع است، صورت می گیرد. در مثال ضامن و بادامک، با پالس اول رله روشن و با پالس بعدی خاموش می شود. در مثال دو سیم پیچ، پالس به یک سیم پیچ رله را روشن و با دادن پالس به رله متقابل (مخالف) رله خاموش می شود. این نوع رله دارای این مزیت است که توان را فقط در لحظه سوئیچ مصرف می کند و در حالت قبلی خود با توان ثابت خروجی باقی می ماند.

Reedrelay

این رله دارای دسته ای اتصالات داخل خلاء یا لوله شیشه ای پر شده از گاز بی اثر است، که از اتصالات در مقابل فساد تدریجى در اثر مجاورت با هوا (atmospheric corrosion) حفاظت می کند. اتصالات با میدان مغناطیسی حاصل از سیم پیچ که دور لوله بسته شده، بسته می شوند. این رله ها دارای سرعت بیشتری نسبت به رله های معمول هستند.

Mercury-wetted relay

این رله نیز نوعی Reed Relay است که اتصالات آن به جیوه آغشته شده (mercury-wetted) است. اینچنین رله هائی برای سوئیچ کردن سیگنالهائی با ولتاژ پائین(یک ولت یا کمتر) به کار می روند استفاده می شوند، زیرا دارای مقاومت کم در اتصالات هستند. همچنین بدلیل جلوگیری جیوه از پرش های زائد، در شمارنده های سرعت بالا و وسایل زمان سنجی نیز کاربرد دارد. این رله به موقعیتش حساس است(position-sensitive) و باید به طور عمودی نصب شود تا درست کار کند. بدلیل سمیت و هزینه جیوه مایع، این نوع رله ها بندرت برای تجهیزات جدید استفاده می شوند.

Polarized relay

رله قطبی میله فلزی را بین قطبهای یک آهنربای دائم قرار می دهد تا حساسیت را افزایش دهد. رله های قطبی در اواسط قرن 21 در ارتباطات تلفنی برای آشکار سازی پالسهای ضعیف و تصحیح اعوجاج تلگرافی استفاده می شد. قطبها روی پیچهائی قرار داشتند که تکنسین ها می توانستند آنها را برای حساسیت بالا تنظیم کنند و سپس یک مقدار بایاس را برای جریان بحرانی به آنها اعمال می کردند که رله باید با آن کار کند.

Machine tool relay

این رله ها برای کنترل صنعتی ماشینها، ماشینهای انتقال و کنترل ترتیبی استاندارد شده اند. این رله با تعداد بسیاری اتصال مشخص می شود(بعضی مواقع در میدانهای مغناطیسی) که به راحتی از حالت نرمال باز به حالت نرمال بسته تبدیل می شوند. دارای سیم پیچهای قابل تعویض آسان است و ضریب شکلی(form factor) که قابلیت نصب تعداد زیادی از آنها را در یک پانل را میسر می سازد. اگر چه این رله ها زمانی ستون فقرات اتوماسیون صنعتی را در مونتاژ اتومبیل بودند ولی امروزه با کنترل کننده های منطقی برنامه پذیر(programmable logic controller) در کاربردهای کنترل ترتیبی جایگزین شده اند.

Contactor relay

این رله یک رله جریان قوى (heavy-duty relay) است که برای سوئیچینگ موتورهای الکتریکی و بارهای روشنائی استفاده می شود. در جریانهای بالا اتصالات از نقره خاص ساخته می شوند. قوسهای الکتریکی نا خواسته، موجب اکسید شدن اتصالات می شوند ولی! اکسید نقره هنوز یک هادی خوب است. چنین وسایلی اغلب برای استارتر موتورها استفاده می شوند. موتور استارتر() یک کنتاکتور با یک وسیله محافظ جریان زیاد است.

Solid statecontactor relay

این رله نیز یک رله جریان قوى البته حالت جامد (heavy-duty solid staterelay) به همراه یک دفع کننده حرارتی(heat sink) می باشد و در گرم کننده های الکتریکی، موتورهای الکتریکی کوچک و بارهای روشنائی کاربرد دارد، که در آنها به دوره های روشن و خاموش مکرر نیاز است. در آنها هیچ قسمت متحرکی برای داشتن سایش و یا اتصال پرشی برای لرزش وجود ندارد. آنها با سیگنالهای کنترل AC یا DC از سوی کنترلرهای منطقی برنامه پذیر (PLCs)، کامپیوتر های شخصی (PCs) ، منابع منطقی ترانزیستور - ترانزیستور (TTL=Transistor-transistorlogic) و سایر کنترل های میکروپروسس فعال می شوند.

 

 

 

رله چیست؟

 

رله چیست؟
کنترل و ابزاردقیق - رله چیست؟

نمای یک رله در مدار

رله یک کلید ساده الکترو مکانیکی است که از یک آهنربای الکتریکی و یک سری اتصالات تشکیل شده است.رله‌ها در همه انواع وسایل به صورت پنهان یافت می‌شوند.در حقیقت ،بعضی از کامپیوتر‌های اولیه از رله‌ها برای گیت‌های منطقی استتفاده می‌کرده‌اند. ساختار رله:رله‌ها به طور عجیبی ساده هستند.در هر رله  چهار قسمت وجود دارد:1)آهنربای الکتریکی
2)تیغه یا  armature که می‌تواند به وسیله‌ی آهنربای الکتریکی جذب شود.
3)فنر
4)و یک سری اتصالات الکتریکی 
شکل زیر  چهار قسمت رله را در حین عمل نشان می‌دهد.
کنترل و ابزاردقیق - رله چیست؟

می‌توانید مشاهده کنید که رله ازدو مدار جدا و کاملاً مستقل از هم تشکیل شده است.اولی در پایین قرار دارد و آهنربای الکتریکی را تحریک می‌کند.وقتی که کلید بسته است،سیم‌پیچ به آهنربای الکتریکی تبدیل می شود و تیغه را جذب می‌کند(آبی) و تیغه به عنوان یک کلید برای مدار دوم عمل می‌کند.وقتی که آهنربای الکتریکی فعال می‌شود،تیغه مدار دوم را کامل می‌کند و لامپ روشن می‌شود.وقتی که آهنربا فعال نیست،فنر تیغه را دور می‌کند و مدار ناکامل باقی می‌ماند در نتیجه در این حالت لامپ خاموش است.

وقتی که ر
له‌ها را خریداری می‌کنید باید نسبت به چند متغیر دقت داشته باشید.1.ولتاژ و جریانی که برای حرکت دادن تیغه لازم است.2.ولتاژ و جریان بیشینه‌ای که می‌تواند در تیغه و اتصالات آن به وجود آید.3.تعداد تیغه‌ها(به طور کلی 1 یا 2 تا)4.تعداد اتصالات تیغه‌ها(به طور کلی 1‌یا 2 تا- رله نشان داده شده در اینجا دو تا دارد که یکی استفاده نشده)5.این‌که اتصال(اگر فقط یک امکان اتصال وجود داشته باشد) معمولاً باز(NO" (normally open "یا معمولاً بستهNC" (normally closed   "  است.کار‌برد‌های رله

حسن رله‌ها این است که  با استفاده از توان کم که مثلاًاز سوئیچ داشبورد یا یک مدار کم ‌توان می‌آید، مداری با توان بسیار بیشتر را وصل می‌کنند مثلاً به وسیله‌یرله و با استفاده از ولتاژی معادل 5v و جریانی معادل 50mA می‌توان مداری با ولتاژv AC  120 و   2A را وصل کرد.
رله ها در وسایل خانگی (مثل موتور یا چراغ) که به وسیله‌ی یک کنترل الکتریکی روشن می‌شوند رایج هستند. رله‌ها همچنین در ماشین‌ها رایج می‌باشند چرا که باید جریان بسیار زیادی (به وسیله‌ی این رله‌ها ) از ولتاژی به میزان 12v گرفته شود.
در ماشین‌های مدل جدید، سازنده‌ها برای راحت‌تر شدن تعمیر و نگهداری، استفاده از ترکیبی از رله‌ها را در جعبه‌‌‌‌ی فیوز آغاز کرده‌اند.مثلاً 6 جعبه‌ی سفیدرنگ در این شکل (که مربوط به جعبه‌ی فیوز Ford     Windstarمی‌شود)همگی رله اند.

 در جاهایی که باید توان زیادی ایجاد شود،رله‌ها معمولاً به صورت
 آبشاری به کار می‌روند به طوری که یک رله‌ی کوچک، توان لازم را برای یک رله‌ی بسیار بزرگتر ایجاد می‌کند و رله‌ی دوم مداری با توان بیشتر را وصل می‌کند.
رله‌ها همچنین می‌توانند برای اجرا کردن جبر بولی استفاده شوند.

کنترل و ابزاردقیق - رله چیست؟

یا به طور کامل

 

رله

سازوکار قطع و وصل توسط مدار الکتریکی یک رله
 

رله نوعی کلید الکتریکی سریع یا بی‌درنگ است که با هدایت یک مدار الکتریکی دیگر باز و بسته می‌شود. روش کنترل باز و بسته شدن این کلید الکتریکی به صورتهای مختلف مکانیکی، حرارتی، مغناطیسی، الکترو استاتیک و ... می باشد. رله را ژوزف هانری در سال ۱۸۳۵ میلادی اختراع کرد.

از آنجا که رله می‌تواند جریانی قوی‌تر از جریان ورودی را هدایت کند، به معنی وسیع‌تر می‌توان آن را نوعی تقویت کننده نیز دانست.

در گذشته رله‌ها معمولاً با سیم‌پیچ ساخته می‌شد و از جریان برق برای تولید میدان مغناطیسی و باز و بسته کردن مدار سود می‌برد. امروزه بسیاری از رله‌ها به صورت حالت جامد ساخته می‌شوند و اجزای متحرک ندارند.

 

انواع رله‌های قدرت

یک رله مینیاتوری

رله سنجشی

در رله‌های سنجشیِ دقت و حساسیت معینی تعریف می‌شود تا در موقع تغییر کردن یک کمیت الکتریکی و یا ‏یک کمیت فیزیکی دیگری شروع به کار کند. چنین رله‌ای برای مقدار معینی از یک ‏کمیت مشخص تنظیم می‌شود و اگر آن کمیت از مقدار تعیین و تنظیم شده کمتر و یا ‏بیشتر باشد رله آن تغییرات را می‌سنجد. رله سنجشی دو نوع دارد: ساده و مرکب.
رله سنجشی ساده اغلب دارای یک سیم پیچی تحریک شونده می‌باشد که در اثر ‏تغییر جریان و یا ولتاژ تحریک و موجب وصل شدن کنتاکتی می‌شود؛ مانند رله حرارتی و رله ‏جریان زیاد و رله فشار کم.

همچنین رله سنجشی مرکب دارای دو سیم پیچی تحریک شونده‌است که همانند رله‌ای که نسبت ولتاژ و جریان را می‌سنجد (رله سنجش مقاومت ظاهری)، آن قسمت از شبکه را که اتصالی شده‌است از مدار جدا می‌کند، مانند رله دیستانس. ‏

رله زمانی

رله زمانی به تنهایی برای حفاظت تأسیسات الکتریکی کاربرد ندارد، بلکه همراه با رله ‏سنجشی برای حفاظت شبکه الکتریکی استفاده می‌گردد. زمان استعمال رلهٔ زمانی در مواقعی است که تأخیری عمدی در عمل کلیدزنی (قطع و وصل با فرکانس بسیار پایین) در شبکه مورد نظر باشد. ‏

رله جهت یاب

از رله جهت یاب، برای کنترل و سنجش جهت توان و نیرو در شبکه الکتریکی و یا قسمتی از شبکه ‏جریان متناوب استفاده می‌شود. این رله از آن جهت نقش تعیین کننده‌ای در شبکه دارد که تعیین جهت نیرو برای حفاظت محلی و ‏سلکتیو در اغلب شبکه‌ها کاملاً ضروری و لازم است. به کمک رله جهت یاب می‌توان فقط ‏آن قسمت از شبکه که خسارت دیده و معیوب شده را از مدار خارج کرد. حتی می‌توان از این ‏رله جهت حفاظت ژنراتور و توربین در موقع برگشت توان نیز استفاده نمود[نیازمند منبع].

رله حالت جامد SSR

یک رله SSRرله

Solid State Relay یک قطعه الکترونیکی است که همانند رله های مکانیکی عمل می کند. ولی در این قطعه هیچ قسمت متحرکی وجود ندارد.در نتیجه باعث افزایش عمر قطعه شده است. در مداراتی که تعداد دفعات کلید زدن زیاد می باشد کاربرد دارد. از ویژگی های آن می توان به ابعاد کوچکتر این قطعه نسبت به رله های مکانیکی اشاره کرد. در این نوع رله ها یک ولتاژ حداقلی باید اعمال شود تا کلید زدن انجام شود لذا با یک رله 250 ولتی نمی‌توانید برق 12 ولت را کلید بزنید بر خلاف رله های معمولی است.

 

 


اول از همه تعریف ویکی پدیا از رله:

رله نوعی کلید الکتریکی سریع یا بی‌درنگ است که با هدایت یک مدار الکتریکی دیگر باز و بسته می‌شود. روش کنترل باز و بسته شدن این کلید الکتریکی به صورتهای مختلف مکانیکی، حرارتی، مغناطیسی، الکترو استاتیک و... می‌باشد. رله را ژوزف هانری در سال ۱۸۳۵ میلادی اختراع کرد.

از آنجا که رله می‌تواند جریانی قوی‌تر از جریان ورودی را هدایت کند، به معنی وسیع‌تر می‌توان آن را نوعی تقویت کننده نیز دانست.

در گذشته رله‌ها معمولاً با سیم‌پیچ ساخته می‌شد و از جریان برق برای تولید میدان مغناطیسی و باز و بسته کردن مدار سود می‌برد. امروزه بسیاری از رله‌ها به صورت حالت جامد ساخته می‌شوند و اجزای متحرک ندارند.

تعریف سایت آبشاران

تعریف :رله اصولا به دستگاهی گفته می شود که در اثر تغییر کمیت الکتریکی یا فیزیکی خاص تحریک شده و نهایتا موجب به حرکت درآمدن و یا به کار افتادن دستگاه های الکتریکی دیگر می شود (منظور قطع یا وصل الکتریکی است).اگر رله جهت حفاظت دستگاه های الکتریکی به کار برده شود,رله ی حفاظتی نامیده می شود.

تعریف سایت کیان ست1:

 

به این صورته که 5 تا پایه داره و 2 تای اون مریوط به بوبین رله و تغذیه اون هست و با اعمال ولتاژ به اون کنتاکت رله تحریک میشه . 
کنتاکت رله هست که باید توانایی قطع و وصل کردن ولتاژ و جریان دلخواه شما را داشته باشه . 
اون تغذیه ای که برای بوبین رله میره ( یسته به نوع رله ) 5 ، 12 ، 6 یا ... هست و جریان خیلی زیادی نیاز نداره . 
این مقدار جریان و ولتاژی که شما میخواین از رله های معمولی هم میتونین استفاده کنین و مشکلی وجود نداره . 

 

 

انواع رله

 

رله ها در گروه تقسیم بندی می شوند که عبارت است از:

1-رله های پرایمری (اولیه)

2-رله های زکوندری(ثانویه)

1-رله های پرایمری(اولیه):به رله ای گفته می شود که سیم پیچ تحریک آن مستقیما در مدار قدرت قرار می گیرد.

2-رله های زکوندی(ثانویه):به رله ای گفته می شود که سیم پیچ تحریک آن به صورت مستقیم در شبکه ی قرار نمی گیرد,بلکه به صورت با واسطه از طریق ترانسفورماتورهای جریان یا ولتاژ به مدار اصلی قدرت متصل می شود.

شکل الف-مدار ساده ی یک سیستم حفاظتی با رله ی پرایمری

رله چیست-تصویر رله پرایمری

شکل ب-مدار ساده ی یک سیستم حفاظتی با رله ی زکوندری

 

رله چیست